نگاهی بر طراحی داخلی بانکها
با نگاهی به تاریخچه معماری بانکها می بینیم
که ساختمان بانکها همواره از مهمترین بناهای یک شهر بوده اند . اولین
بانکها درباشکوهترین قصرهای خانوادگی شهر فلورانس ایتالیا ایجاد شد و بعد
از آن در دوره های مختلف رقابت بانکداران در ایجاد ساختمانهای شاخصتر،
بلندتر و باشکوهتر که نشان دهنده قدرت مالی آنها بود موجب شد تا با کمک
برجسته ترین معماران و هنرمندان عصر خود و سرمایهگذاریهای قابل توجه
تصویری از ثروت ، اعتبار ، قدرت و ماندگاری خود را به نمایش بگذارند و
امروز در سراسر دنیا ساختمان های مرکزی بانکها کماکان نماد قدرت اقتصادی
دولتها ، شهرها و نهادهای اقتصادی هستند .
در تاریخ معماری ایران نیز ساختمان های بانکها در دهه های 30 و 40 از بناهای مهم و شاخص بوده و باگذشت نیم قرن از عمر آنها، هنوز به عنوان عناصر ارزشمند معماری به حساب می آیند . در واقع تا اوایل دهه 40 معماری بانکها با کیفیتی قابل قبول انجام می شد اما با ورود مظاهر دوره مدرن و توسعه سریع شهرها ، ارزش معماری بانکها مانند سایر ساختمانها رو به افول گذاشت . پس از پیروزی انقلاب اسلامی و آغاز جنگ تحمیلی به مدت ده سال ساخت و ساز در کشور متوقف اما پس از آن با سرعت زیاد آغاز شد. در این زمان بانکها نیز با این جریان پرشتاب همراه شده و توسعه کمی ساختمانها مورد توجه قرارداده شد ، امری که با توجه کافی به اصول کیفی همراه نبود .
طی سالهای اخیر بانکها عمدتاً به جای احداث بناهای جدید متناسب با نیازهای روز، رویکرد بازسازی ساختمان های قدیمی را در پیش گرفتند که علیرغم هزینهها و تلاشهای ارزشمند صورت گرفته در ایجاد فضای مناسب برای فعالیت کارکنان و خدمترسانی مطلوب به مشتریان موفقیت زیادی بهدست نیامده است. این که مقصر کیست چندان اهمیت ندارد آنچه مهم است اینکه روش انجام کار اصلاح و در آینده به شکل صحیح ادامه یابد . خوشبختانه وضعیت اقتصادی و شرایط حاکم فعلی موجب شده تا مسابقه ساخت و ساز متوقف شود . بنظر می رسد فرصت ایجاد شده را باید مغتنم شمرد و با مطالعه گذشته و نگاه به آینده برنامه صحیحی برای ساخت و ساز تدوین نمود.
اصولاً هر سازمانی که بخش عمده سرمایه خود را
صرف احداث بنا می کند ، برنامه ریزی و سیاستگزاری در حوزه ساختمانی و
همچنین مدیریت و کنترل پروژه های خود را از نظر هزینه ، زمان، کیفیت و ...
به یک واحد تخصصی واگذار می نماید . دراین شرایط بهتر است از واگذاری امور
اجرایی جزئی به این واحد خودداری شده وبرای اینگونه کارها از الگوی های
مناسب تفویض اختیار به مدیریت های مناطق یا بخش خصوصی استفاده شود .در این
میان راهکارهای تفویض امور به مناطق و یا بخش خصوصی میتواند منطقی باشد
مشروط به اینکه مسئولیت حوزههای برنامهریزی ، سیاستگزاری، مدیریت،
کنترل و اجرای پروژهها به درستی تعریف شده و ساختار مناسب با نیازهای
واقعی بانک تشکیل و فرآیند اجرای امور طراحی و مشخص شود تا امکان حل مشکلات
موجود بانک در این حوزه فراهم آید . به نظر می رسد با توجه به اینکه بخش
قابل توجهی از سرمایه ثابت بانک در حوزه ساختمان و املاک متمرکز است این
بخش نیاز مند توجه بیشتر و باز تعریف دوباره اهداف و ماموریتها است .
تدوین یک برنامه جامع برای حوزه ساختمانی بانک، متناسب سازی ساختار سازمان
حوزه مهندسی بانکها با تعداد پروژه ها، حذف و فروش املاک پرهزینه و دارای
ساختار نامناسب و بازتعریف فرآیند هدایت و کنترل پروژه ها میتواند توازن
لازم را دراین بخش برقرار سازد . سند جامع مهندسی و املاک باید به گونهای
تدوین شود که تمامی واحدهای ذیربط مکلف به هماهنگ سازی خود با آن بوده و
تغییرات مدیریتی خللی در روند اجرای آن بوجود نیاورد.
منبع: ماهنامه داخلی بانک تجارت- خرداد ماه 1389
ܓܨܓ اجرای معماری استاندارد در طرح داخلی بانك ING
گروه
معماری صنعتی Medusa بهعنوان مسؤول اجرایی این پروژه، طرح ابتدایی هر یك
از بخشهای داخلی بانك نامبرده را به یكی از طراحان حرفهای لهستان سپرده
است و از این لحاظ میتوان تنوع طرح واجرا را بهخوبی در معماری داخلی بانك
ING دید و لذت كافی را از آن برد.پرده و ورقههای پارتیشنی بهكار رفته در قسمت نشیمن و كنفرانس بانك مذكور كه در معكوس استاندارد نور و پخش گسترده روشنایی در داخل فضای موردنظر نقش عمدهای را ایفا میكنند، از جمله قابلیتهای برتر دكوراسیون داخلی ساختمان بانك ING بهشمار میروند كه نمیتوان از بیان آنها چشمپوشی كرد. همچنین هر یك از این بخشها رنگ و طرحهای تركیبی مختص به خود را به نمایش درآوردهاند.
سیر تحول معماری داخلی شعب بانک ها
مهندس امیرکرامت
دبیر کمیته معماری و شهرسازی دومین کنفرانس
از زمانی که صرافان، کارگزاران و کارگشایان بر روی نیمکت هایی با نام «بانکو» کارهای اولیه در شکل گیری بانک و بانکداری را پایه گذاری کردند، تا زمانی که نقل و انتقال وجوه در بعد مکان و معادل سازی ارزش پولهای ملی کشورهای مختلف در سیستم بانکی، راه تجارت بین المللی را هموارتر نمود، عملکرد بانکها با توجه به شرح خدمات کاری که در طول زمان شکل گرفت، بارها دستخوش تغییرات و تحولات گردید. انباشت پول و اوراق بهادار در یک محل و لزوم حفاظت در برابر خطر سرقت، سبب شد که شکل فضای خارجی و داخلی بانکها و عناصر تشکیل دهنده به گونه ای خاص طراحی و ساخته شوند. اگر اغراق نباشد، سه وجه مثلث بانک، مشتری و سارقی که می بایست از صحنه دور می ماند، طراحی و ساماندهی فضاهای بانک را تحت تأثیر قرار داد. امروزه با پیشرفت های فوق العاده در فن آوریهای نوین در دنیای تجارت الکترونیک و گسترش استفاده پولهای الکترونیکی و ساماندهی تکمیلی e-banking و mobile-banking و همچنین بهره گیری از سیستمهای پیشرفته حفاظتی و دوربین های مدار بسته، شیوه های حفاظت فیزیکی فضاهای بانکی نیز تغییر داده و فضای داخلی شعب بانکها به شکلی محسوس دوستانه تر شده اند. با حذف مراجعات مربوط به دریافت و پرداخت نقدی- پرداخت قبوض و اقساط و انجام این عملیات بصورت غیر حضوری، سبب ساماندهی منطقی حساسیتهای امنیتی شده و نقل و انتقال پول در فضای فیزیکی بانکها، بهتر قابل کنترل و حفاظت قرار گرفته است.
لذا با کمرنگ تر شدن موانع فیزیکی و حفاظتی، عرصه معماری داخل شعب برای رشد ارتباط جدید بانکها و مشتریان، مستعد دریافت و جذب کاربردهای نوین و فعالیتهای جدید اقتصادی است. فعالیتهایی که با جذب سرمایه های بی هدف و سرگردان و با هدایت و تجربه سیستم بانکی دریچه های تازه ای را به افق روشن شکوفایی اقتصادی خواهد گشود. لازمه جذب سرمایه ها، جلب اعتماد و بهترین و ساده ترین روش جلب اعتماد، برخورد مستقیم انسانی و ارائه مشاوره های حضوری در محیطی مناسب و خوشایند است.
در نتیجه شکل گیری فضای داخلی شعب بانکها با عنایت به موارد پیش گفته و توجه به شاخصه های روان شناختی «انسان اجتماعی» به سمت فضایی است، صمیمی، گرم و خوشایند که طبیعتاً با فضایی که قبلاً از بانکها می شناختیم، متفاوت خواهد بود.
نورگیرهای کلرستوری و مزایای استفاده از نور طبیعی در طراحی داخلی بانکها
جمشید امامی
عضو هيئت علمی گروه طراحی صنعتی دانشگاه تهران
کاندیدای دوره دکتری مطالعات عالی هنر
استفاده از نور طبیعی خورشید، علاوه بر صرفهجویی در مصرف روزانه برق، موجب شادابی افراد و کارکنان بانک نيزخواهد شد. میدانیم که طیف ماوراء بنفش کنترل شده نور خورشید، ویتامین D بدن را افزایش داده و باعث از بین رفتن افسردگی میگردد.
همچنین کارکردن در نور کافی و طبیعی باعث افزایش تا سقف 500 درصدی بهره وري در کارهای دقیق شده و در نتیجه خستگی فیزیولوژیکی را نیز کاهش میدهد.
با نظری به تاریخ معماری سنتی کشورمان متوجه میشویم که استفاده از نور طبیعی یکی از ارکان مهم و جداییناپذیر در بنای ساختمانها بوده است.
متأسفانه زندگی جدید شهری با الگوبرداری ناصحیح از فرهنگ غربی باعث حذف این مسئله در بسیاری از موارد موجود شده است.
موثر ترین روش مهندسی استفاده از نور خورشید تامین روشنایی با نور طبیعی است. حتی بهترین لامپ رشته ای در مقایسه با نور خورشید برای تامین میزان معینی روشناییِ, به میزان زیادی انرژی الکتریکی برای هر متر مربع نیاز دارد و میزان بیشتری گرما تولید میکند.
شدت روشنائی در بعضی از محلهای آشنا عبارتند از:
اطاق نشیمن 100 لوکس
اطاق کار 300 لوکس
سطح زمین در خورشید تابستان 100000 لوکس
eبا
مقایسه این ارقام به جایگاه بی بدیل نور خورشید با نور مصنوعی پی
میبریم.با توجه به اینکه بانکها در طول روز کار می کنند ، استفاده از نور
طبیعی در طراحی آنها الزامی است.خصوصا اینکه نور مصنوعی به علت پایین بودن
بازده مفید(حدود 5 درصد) یکی از گرانترین منابع استفاده از برق در جهان
است.
این امر با قطع یارانه برق در طی ماههای آینده در مورد کشور ما نیز مصداق خواهد یافت.
نکته مهم این است که مشارکت نور طبیعی در تامین روشنایی هر ساختمان باید در عین توجه به مقابله با جذب حرارت نامطلوب صورت پذیرد.
مثالهایی برای استفاده از نور طبیعی در ابنیه
بنای بانك ملی شعبه دانشگاه یک نمونه زنده از کاربرد هوشمندانه و دقیق
نور طبیعی توسط ادسن، معمار شهیر جهانی، برای روشنایی بخشیدن به فضای داخلی
بوده است.
(همانطور كه ميدانيد، ادسن خالق اپرا هاوس در سيدني است كه جزو ده اثر برتر معماري جهان شناخته شده است).
ایده
ی بهینه کردن ارتباط میان سایه ونور طبیعی هدایت شده به درون فضای
معماری,به اشکال جدید ممکن است,نور شکن های بزرگ پیش ساخته از بتن، که
رنتسوپیانه در مجموعه ی منیل در هوستون تگزاس استفاده کرد، نمودی زیبا از
این اشکال تازه را به نمایش گذاشت.
نمونه ی دیگر، مرکز طراحی در لینز
استرالیا، کار توماس هرتزوگ است. در این پروژه، از سیستمی استفاده شده است
که قابلیت انعکاس و خنثی سازی پخش (diffusion) نور طبیعی را دارد. علاوه بر
آن، با همکاری کریستین بارتنباخ، هندسه ی اجزای کوچک (microgeometry) در
هریک از نور شکنها (baffle) کاهش یافت. منشورهای کوچک را میتوان برای
انعکاس یاتجدید مسیر (redirect) تابش مستقیم آفتاب و ایجاد امکان عبور نور
تلطیف شده (diffuse light) به داخل بکار بست.
امروز در روند تکاملی این
تکنولوژی، باریکه های منشور شکل از طریق خروج تحت فشار مواد اولیه از قالب
(extrdude)، در مقایسه با گذشته با قیمت پایین تر تولید میشوند. این منشور
ها برای انعکاس نور طبیعی
برای ساختمانها، ادارات و فضاهای مسکونی مناسب است.
راهكارهاي اجرايي برای ساخت نورگیرهای کلرستوری:
به منظور طراحی دقیق این نورگیرها فاکتورهای زیر میباید که مدنظر قرار گیرد:
1ـ در نظر گرفتن دیاگرامهای تغییرات فصلی نور خورشید جهت بازسازی دقیق نورگیرها.
2ـ برآورد میزان متعادل نور قابل استفاده از سقف با توجه به موارد فوق و استانداردهای مطرح در طراحی داخلی فضای بانک.
4ـ استفاده از متریال مناسب جهت طراحی به منظور انتقال ماکزیمم نور و ثبات سیستم.
5ـ توزیع صحیح نور ورودی به فضاهای اصلی و عمومی بانک براساس 4 فاکتور قبلی
6ـ سنکرون کردن نور طبیعی با نور مصنوعی داخل بانک جهت سهولت کار لامپها و تأمین یکنواخت نور در شرایط مختلف جوی و تابشی
7ـ پیشبینی امکان پاکسازی نورگیرها به طور سالانه به نحوی که به سیستم آسیب نرسد.
8ـ تهیه دستورالعملهای مرمت اصولی سیستم نورگیر کلرستوری ساخته شده (برای سالهای آینده.)
فرآیند معماری و ساخت شعبه های بانک و روشهای نوین اجرایی
نویسنده:
حبیب الله بوربور
معاون سرمایه گذاری بانک ملت و امور شرکت ها
اقبال حرفه بانکداری در گشور و افزایش تعداد بانکها و درخواست های پروانه جدید به خصوص چند بانک تماماً الکترونیکی نزد بانک مرکزی نشان از ذهنیت مثبت سرمایه گذاری و وجود منابع هنگفتی است که افزایش حجم نقدینگی از عوامل موثر آن قلمداد شده است. فارغ از آن که منشاء این منابع تزریق وسیع نقدینگی می باشد و یا تولید ثروت ملی ، فرقی در نتیجه گیری کار که بازار خدمات بانکی رو به رشد و توسعه است ندارد. آن سوی دیگر این قضییه افزایش چشم گیر رقابت در عرصه خدمات کیفی بانکداری است، که کاربرد موثر فناوری اصلاعات برای ارائه خدماتی کامل از و جامع 1 از دید مشتری، محور اصلی آن است که هر نوع ساخت و ساز و معماری نیز باید در تطبیق با آن و درک ملزمات ویژه فناوری مانند امنیت ، چه از نوع فیزیکی و چه محتواییی،محیط دلپذیر برای تعاملاتی که در مکانی با نام شعبه اتفاق می افتد را تنظیم می نماید.
برای دریافت فایل pdf مقاله اینجا را کلیک نمایید...
هويت ايراني- اسلامي:
آنچه در معماري بانكها بايد هويدا گردد
مهندس بوربور
مشاور مدیر عامل بانک ملت در امور سرمایه گذاری
معماري عصرحاضرمتاسفانه داراي هيچ هويت ايراني اسلامي نيست. با توجه به الگو بودن معماري شعب بانك در معماري بناهاي تجاري، و با توجه به بيانات رهبرمعظم انقلاب كه توجه ويژه مسئولين را براي هدايت بخشيدن به معماري اين دوره لازم دانسته بودند،
از
اين جهت طراحي معماري شعب بانك ملت درسه محور زيبايي،کارآئی، ايستايي
وكارآمدي مد نظرقرارگرفت. البته درامتداد اين حركت، استفاده از آخرين
فنآوريهاي روز، همچون سبكسازي و صنعتي سازی نيز مورد توجه قرار گرفت
تشكيل كميسيون معماري و شهرسازي در بانك ملت كه به منظور كنترل و نظارت بر
طرحيها و معماري شعبات و ديگر ساختمانهاي بانك به عنوان الگويي براي ساير
ساخت و سازهاي اداري و تجاري بانک ملت تشكيل گرديد از جمله حركتهاي
ارزشمند در اين راستا ميباشد.
امروز به جايي رسيدهايم كه لزوم رسيدن
به شاخصهاي معماري ايراني- اسلامي در طراحيها به باور رسيده و مورد تاييد
است. با توجه به بيانات رهبر معظم انقلاب در برنامه پنجم، كه بر هويت
معماري ايراني - اسلامي در ساخت و سازهاي كشور تاكيد فرمودند، تلاش در اين
مسير، در اولين گام در الگوهاي معماري امكان پذير خواهدبود.
ارتقاي
معماري در شعبههاي بانك و بناهاي ساخته شده در اين مدت و همچنين تعيين
ضوابط و الگوهاي طراحي در بانك از جمله ثمرات تشكيل اين كميسيون ميباشد كه
در ساختمانهاي تازه ساخت بانك ملت قابل مشاهده است و هويت و فرهنگي جديد
را در سطح شعبههاي اين بانك ارائه نموده است. بديهي است گسترش تجربيات
ارزشمند اين كميسيون معماري و شهرسازي در سطح ديگر بانكها ميتواند به
ارتقاي كيفي معماري و هويت شهري بانكها منجر گردد. بديهي است توجه به
معماري با هویت در ساخت و سازهاي شهري وظيفه همه طراحان و معماران اين
سرزمين و به ويژه ادارات ساختماني و مهندسي شبكه بانكي كشور ميباشد كه با
برخورداري از امكانات مهندسي و فني لازم توانايي لازم براي ارائه الگويي
مناسب در معماري و شهرسازي را دارا مي باشند.
توجه هوشمندانه به ساخت و
سازهاي باهویت در بانکها و پرداختن به الگو سازي براي بناهاي عمومي در
شهرهاي گوناگون از جمله اهداف عالي چنين كنفرانسهايي ميتواند باشد و بانك
ملت به عنوان بانكي با تجربيات ارزشمند و گرانبها در اين زمينه آمادگي آن
را دارد كه با تشكيل و حمايت از كار گروهها و كميسيونهاي تخصصي در اين
زمينه به عنوان يك حركت ملي نقش خود را در زمينه هويت آفريني در معماري و
شهرسازي بویژه در اینگونه مراکز اقتصادی ايفا نمايد.
| بانک ملی ایران |  |  |
|---|---|---|
| بانک ملت |  |
 |
| بانک مسکن |  |
 |
| بانک تجارت |  |
 |
| بانک توسعه صادرات |  |
 |
| بانک کار آفرین |  |
 |
| پست بانک |  |
 |
| بانک انصار |  |
 |
در گذشته ساختمان بانک بهنحوی طراحی میشد که مشتری با دیدن آن، احساس امنیت کند. عناصری مانند آجر و ستونهای سنگی بلند، این پیام را برای مشتری داشت که پول او در جایی امن نگهداری میشود. باجههای تحویلداری نیز سدی بین سارقان احتمالی و محیط پشت باجه بهوجود میآورد.امروزه اما، امنیت در شعب با استفاده از تجهیزات مدرن حفاظتی، دوربینهای مداربسته و دستگاههای خودپرداز بانکی بهوجود میآید. این امر فضای بیشتری را در اختیار شعبه قرار میدهد تا بتواند ارتباط نزدیکتری برای فروش محصولات و خدمات بانکی با مشتریان برقرار کند. رقابت شدید بین بانکها برای در اختیار گرفتن سهم بیشتر بازار، سبب شده است تا مدیران توجه بیشتری به طراحی محیط داخلی و خارجی شعبه کنند.شعبهها از مهمترین مجراهای تحویل خدمات بانکهای تجاری بهشمار می روند؛ با این وصف، بیشتر بانکها مایلاند مشتریانشان، تا حد ممکن، تراکنشها را از طریق اینترنت یا دستگاههای خودپرداز انجام دهند. بررسیهای انجام شده در بانک ING هلند، نشان میدهد با افزایش تراکنشهای اینترنتی، جایگاه شعبه در این بانک باز هم تنزل کرده و اکنون پس از اینترنت و دستگاههای خودپرداز، بر پلة سوم ایستاده است. مشتریان این بانک، هر هفته، دو تراکنش از طریق اینترنت و یک تراکنش از طریق خودپرداز انجام میدهند و در طول سال 2007، تنها 6 درصد از مشتریان آن، برای افتتاح حساب به شعبه مراجعه کردند.طراحی مدرن شعب، راهبرد جدید مدیران بانکها نیست؛ که یک ضرورت است؛ ضرورتی که مسبب آن رشد بانکداری الکترونیکی است. دیدگاه مدیران امروز بانکها بر این پایه استوار است که اینترنت و تلفن همراه و مجراهایی مانند این، که اکنون به چشم یک کانال تهویه نگریسته میشود، به نقاط اصلی تماس تبدیل شود؛ به عبارتی دیگر بانکداری الکترونیکی، جایگزین بانکداری سنتی شود و شعب بانک بهجای انجام اموری که از طریق الکترونیکی میسر است، بهعنوان ابزار جذب مشتری، به خدمات مشاورهای و عملیات مالی پیچیده بپردازند و به نمادی برای شناسایی بانک به مشتریان تبدیل شوند. برای این منظور لازم است آموزش کافی به کارکنان شعب داده شود تا آنان بتوانند خدمات پیچیدة بانک را به مشتریان ارائه کنند.در طراحی شعب مدرن، نیازها و انتظارات مشتری باید مورد توجه قرار گیرد و طراحی بهگونهای باشد که شخصیت بانک و جامعهای را که به آن سرویس میدهد، بازتاباند. امروزه در طراحی شعب بانک، سه گرایش اصلی درنظر گرفته میشود: مقرون بهصرفه بودن؛از نظر محیطی، دوستانه بودن؛برند محور بودن.افزایش هزینههای زمین، مصالح و دستمزد ساخت، سبب شده تا مقرون بهصرفه بودن طراحی محیطهای داخلی و خارجی شعب از اهمیت بالایی برخوردار باشد. این امر بهخصوص در طراحی باجهها، محلهای صفبندی و دکورهای داخلی بیشتر بهچشم میخورد. استفاده از مصالح ساختمانی مناسب که اتلاف انرژی کمتری دارند شعب سبز را بهوجود میآورند. بتن، پیویسی، سنگ و فریمهای استیل از جمله موادی هستند که هزینة نگهداری کمتری دارند؛ در عوض، چوب، به علت خورده شدن توسط حشرات، هزینة نگهداری شعبه را بالا میبرد. سقفهای فلزی، بهعلت اینکه از 25 تا 95 درصد قابل بازیافتند، برای حفظ محیط زیست مناسباند. نصب شیشههای شفّاف با پوشش اکسیدهای فلزی،درست است که سبب جلوگیری از ورود نور و گرما به شعبه میشود، در عوض از خروج گرما جلوگیری کرده و هزینههای عملیاتی شعبه را کاهش میدهد.باتوجه به رواج بانکداری الکترونیکی و توسعة خودپردازها و کارتخوانها، مشتریان ترجیح میدهند تراکنشهای بانکی خود راخارج از محیطبانک انجام دهند. مشتریانی که به شعبه مراجعه میکنند، نیازهایی فراتر از مشتریان عادی دارند. بیشتر نیاز این مشتریان را خدمات مشاورهای، امور پیچیدة بانکی و دریافت اعتبارات و تسهیلات تشکیل میدهد؛ لذا آرایش شعبه باید بهگونهای باشد که این مشتریان بتوانند در محیطی آرام و دوستانه با رعایت خصوصی بودن محل گفتوگو، مسائل خود را مطرح و مشاورة لازم را دریافت کنند.آمارها نشان میدهد که بیش از 80 درصد فروش محصولات بانکی، در داخل شعبه انجام میشود؛ در نتیجه بانکها شعب خود را باید بهنحوی آرایش دهند که بهعنوان یک مرکز راهبردی برای ارائة خدمات بانکداری فعالیت کنند.ایجاد مکانهایی برای استفاده از اینترنت، تلویزیونهای پلاسما، مطالعه، آکواریوم، بازی بچهها و حتی شومینه بهصورت استانداردهای آرایشی شعبه تعریف شدهاند. این محلها محیط شعبه را تبدیل به محیطی دوستانه میکنند و به مشتریان احساس آرامش میدهند. در چنین محیطی، فروش محصولات بانکی با سهولت بیشتری صورت میپذیرد.هرچند امروزه تعداد تراکنشهای انجام شده توسط تحویلدار کاهش یافته و مشتریان با استفاده از سایر مجراها، عملیات بانکی خود را انجام میدهند؛ اما باید محلی را نیز برای خدماترسانی به مشتریان سنتی پیشبینی کرد.نصب خودپردازهای پیشرفته، پایانههای تصویری، تحویلداری راهدور(REMOTE TELLER SYSTEM-RTS) تلفیقی از فناوری مدرن و همچنین امکان تماس رودررو و مستقیم با مسئولین و متصدیان بانک را بهوجود میآورد.آرایش شعب مدرن و هوشمند تنها شامل داخل شعبه نمیشود؛ بلکه بیرون شعبه نیز باید بهنحوی آرایش شود تا بتواند مشتریان را در ورود به شعبه ترغیب کند. این محیطها باید بهگونهای باشند که نشانگر شخصیت بانک و محیطی باشد که به آن خدماترسانی میکنند. بهطور کل، محیط داخل و بیرون شعبه باید به صورتی باشند که سه خواستة اصلی مشتریان امروزی را برآورده سازند. این سه خواسته عبارتند از: سهولت انجام کار، خدمترسانی مناسب و آرامش محیط شعبه.
* متن سخنرانی دکتر محمد چهرودی در اولین همایش فرآیند معماری، طراحی و ساخت شعب هوشمند بانک و روشهای نوین اجرایی
* رئیس ادارة انفورماتیک بانک ملی
معماری بانکداری نوین
بانکداری الکترونیکی محصول مشترک فناوری نرم بانکداری با فناوریهای رایانه و مخابرات است. این محصول در وهلة اول موجب افزایش سرعت و کارایی کارکنان بانک میشود و در وهلة بعد، مشتری را از مراجعه به شعبه بینیاز میکند و در نهایت از هزینههای طرفین میکاهد. با گسترش بانکداری الکترونیکی، مراجعة مشتریان به شعب بانکها کمتر و کمتر میشود؛ امّا حذف شعبه نیز در کوتاهمدت امکانپذیر نیست و باید سرمایهگذاریهای ساختمانی آنها مستهلک شوند. بنابراین آیا میتوان اینگونه نتیجهگیری کرد که با گسترش بهرهگیری از بانکداری الکترونیکی، کارکرد شعب بانکها در آیندة نزدیک تغییر مییابد و لاجرم طراحی داخلی و نمای آنها دیگرگون میشود؟ کارکرد متفاوت، ظاهری متفاوت را طلب میکند. آشکار است که مشتری نیز به بانکی میرود که فضای داخلی مناسبتری داشته باشد و مطلوبیت بیشتری را برای او فراهم سازد. اینکه نما، ظاهر، چیدمان تجهیزات و مبلمان چگونه باید باشد، بحث دیگری است و نیازمند بررسی بیشتر؛ ولی پاسخ ندادن، نه تنها از اهمیت مسئله نمیکاهد؛ بلکه بر ضرورت توجه به آن نیز میافزاید. بررسیهای مؤسسة گارتنر بیانگر آن است که تا سال 2020 حداقل 80 درصد از خدمات بانکی بهصورت الکترونیکی و صرفاً از طریق شبکة اینترنت و تلفنهمراه صورت خواهد پذیرفت. وقتی تا این حد از مراجعه به شعبه کاسته میشود، میتوان انتظار داشت که سازمان، تشکیلات ستاد، مبلمان، نما و کارکرد بانکها نیز دست کم 40 درصد باید متحول شود. برخی از تغییرات را میتوان اینگونه پیشبینی کرد:
80 درصد قبوض، بدون مراجعه به شعب پرداخت و تسویه میشوند.
50 درصد انتقال پول از یک بانک به بانک دیگر از طریق تلفنهمراه یا اینترنت انجام میشود. 70 درصد از تعداد چکهای جاری کاسته میشود.چک رمزدار بین بانکی حذف میشود. اسکناس کمتر مورد استفاده قرار میگیرد. استفاده از دستگاههای کارتخوان به امری عادی و رایج تبدیل میشود. شعب بانکها خلوتتر شده و مشتریان مستقیماً با رایانه کار میکنند. کارمندان شعب با مشتریان در فضای نزدیکتر و دوستانهتری گفتوگو میکنند. امکان پذیرایی متنوع و مطالعه برای مشتری در شعبه فراهم میشود. کارمندان بانک به منزل مشتریان مراجعه میکنند. شعب بانکها محصولات مالی نظیر بیمه و سهام را نیز عرضه میکنند. مردم جهت اخذ مشاورة مالی و اقتصادی به شعب مراجعه میکنند. 60 درصد از حجم اسناد کاغذی کاسته میشود و فضای بیشتری در اختیار کارکنان قرار میگیرد. داخل شعب تلویزیونهای بزرگ و صفحات نمایش مناسب، اطلاعات متنوع مالی را ارائه میکنند. بهرهگیری از دستگاه خودپرداز در فضای مناسبتری صورت میگیرد. بهطور خلاصه در آیندة نزدیک دیگر لازم نیست مردم برای انجام امور روزمرة پولی خود، به بانک مراجعه کنند. شعب خلوتتر میشوند و به ارائة مشاورة اقتصادی و فروش محصولات مالی میپردازند. تغییر امری جدی و اجتنابناپذیر است. مدیران شبکة بانکی باید فرصت را مغتنم بشمرند و هرچه سریعتر خود را برای رویارویی با تغییرات آماده و خردورزانه، شجاعانه و فعالانه آینده را طراحی کنند و این نکته را به خاطر داشته باشند که «فرهنگسازی و پذیرش تغییر در جامعه امری تدریجی بوده و با مخالفت روبهرو میشود.»
| گروه خبري : مرکز فابا | |
New Headquarters of Bank of Georgia: Illuminated Translucent Concrete for Interior Design / Architectural Group & Partners
Courtesy of Lucem Lightbeton
The idea of light and nature showing through a building was the fundamental concept of redesigning the headquarter of Bank of Georgia. Designed by Architectural Group & Partners, a great and extraordinary office building was created: Incorporating nature in the whole interior design in forms of light. The architects also realized a special highlight by using illuminated translucent concrete. More images and architects’ description after the break.
Courtesy of Lucem Lightbeton
The office building is characterized by an amazing architecture and has been the headquarter of the Georgian ministry for highway engineering before becoming headquarter of Bank of Georgia, Tbilisi, with a total area of 10.960 square meters. It consists of five horizontal two-storied building parts which are arranged like stacks. Due to the raised foundation, the whole landscape and also a small stream can merge in the building.
Courtesy of Lucem Lightbeton
Originally, the building was design in 1975 by the architects George Tschachawa and Zurab Dschalagonia. Main concept of the design was the so called room city: By raising the foundation, the space under the building was left for nature. Opened and lighted rooms between each part of the building – similar as in a forest – should show the light through and strengthen the physical comfort of each user.
Courtesy of Lucem Lightbeton
In 2007, the building was listed as a national monument under preservation order. In 2010, the board of Bank of Georgia decided to renovate the derelict building as their headquarter. AG&P, Architectural Group and Partner LTD, Tbilisi, was charged with the entire planning. 2010-2011 the whole building was redeveloped and rebuilt. The ambitious and young team of architects went back to the main architectural idea to show nature and light through the building. Due to this, they installed LUCEM light transmitting concrete. Thousands of embedded optical fibers are channeling the light through the translucent concrete of wall and counter cladding. Walls, walks, receptions, offices and consultation desks are shinning and glowing from within.
Courtesy of Lucem Lightbeton
Altogether, 300 square meters of LUCEM light transmitting concrete were used in different sections of the new headquarter of Bank of Georgia. The walk-in cube in the tellers‘ office at the ground floor lobby is extraordinary impressive. It is lined totally with white LUCEM LINE panels. The corridors and the reception hall in the asset management department are not any less spectacular as the wall parts. The ceiling was clad with translucent concrete.
Courtesy of Lucem Lightbeton
LUCEM LINE injects a lightness and transparency into otherwise massive or even tight walls. The light transmitting concrete panels used for walls, ceilings and counters, were produced in Germany by LUCEM GmbH in a patented industrial production process. Embedded optical fibers are channeling the light through the panels and LUCEM also supplies a sophisticated mounting system with highly efficient LED-panels as light source.
Publication material via v2com
Architects: Architectural Group & Partners, Tbilisi
Location: Tbilisi, Georgia
Client: Bank of Georgia
Mounting system: KEIL undercut anchors, Nauth rail system
Lighting: Fluorecent tubes
Material: LUCEM LINE
Format: 120 x 60 cm
Thickness: 15 mm
Quantity: 300 sqm
Year: 2011
-
- Courtesy of Lucem Lightbeton
-
- Courtesy of Lucem Lightbeton
-
- Courtesy of Lucem Lightbeton
-
- Courtesy of Lucem Lightbeton
-
- Courtesy of Lucem Lightbeton
-
- Courtesy of Lucem Lightbeton
-
- Courtesy of Lucem Lightbeton
-
- Courtesy of Lucem Lightbeton
-
- Courtesy of Lucem Lightbeton
-
- detail drawing 01
-
- detail drawing 02
-
- detail drawing 03
در زمان ورود به شعبه تصویری از بانک در ذهن مشتریان و مراجعهکنندگان نقش میبندد که علاوه بر سطح خدماتدهی کارمندان و امکانات تکنولوژیک، فضای کالبدی در این تصویر سهم بسزایی دارد. بنابراین وظیفه طراح خلاق در بازنگری شعبه به عنوان مکان خدماتی باید این باشد که به صورت مثبت و سازنده با ترکیب ایدهها و راهکارهای پیشرو، متمرکز بر فضای داخلی اقدام نماید.
پیشینهی تاریخی طراحی بانک مبین این موضوع است که طرحها عمدتاً در راستای ایجاد حس امنیت در مشتریان تعریف میشوند. بکارگیری عناصری مانند سردر و ستون، مصالحی مانند آجر و سنگ نمایانگر قدرت بشوند به این معنی که "پول شما نزد ما امن است." جدا بودن فضای مشتریان و کاربران به واسطهی دیوارهها و حفاظها در راستای تقویت حس امنیت در نظر مشتریان موثر بوده.
در حالیکه امروزه بر اساس پیشرفتهای تکنولوژیک نوع جدیدی از فرهنگ ارتباطی و خدماتدهی بانکی تعریف گردیده که این در گرو برقراری بیشتر با مشتریان اطلاعرسانی به آنها و جلب اعتماد و افزایش کیفیت خدماتدهی است. با پیشرفت تکنولوژی، بانکها با استفاده از وسایل و ادوات امنیتی و دستگاههای جدید مانند خودپردازها (ATM) این امکان را دارند که ضمن افزایش امنیت و محیطهای باز و شفاف ایجاد نمایند که در راستای تقویت روابط با مشتریان و بالا بردن راندمان خدماتدهی بسیار موثر هستند.
افزایش رقابت در بازار خدمات مالی، بانکها را مجبور نموده است که جهت در اختیار گرفتن سهم بیشتری از این بازار تلاش نمایند، یعنی جذب بیشتر مشتری.
به صورت عمومی با تأسیس بانکهای خصوصی در ایران، روند تازهای در طراحی شعب بانکها به وجود آمده و بسیاری از عادات و عملکردهای گذشته بانکها تغییر یافته. ظاهر بیرونی شعب با حذف کرکره و افزایش سطح شیشه، سبکتر و شفافتر شدهاند. این امر منجر به تقویت ارتباط بصری رهگذران با داخل شعبه شده و ایجاد کشش بیشتر ............... افزایش جذب مشتری مینماید.
در داخل حذف پیشخوانهای بلند ثابت سنگی سنگین و جایگزین کردن آنها با پیشخوانهای کوتاه سبک ارتباط صمیمی و مستقیم مشتریان و کاربران را در پی داشته، ضمن اینکه جانمایی وچیدمان مبلمان از انعطاف بیشتری برخوردار شدهاند. ایجاد آسایش بیشتر مشتریان به واسطهی ایجاد امکان مشستن و خدماتدهی رو در رو یکی دیگر از تغییرات عملکردی است که در چند سال اخیر در شعب اتفاق افتاده است. از تبعات کالبدی این موضوع کوتاه شدن ارتفاع پیشخوانها و بازتر شدن فضای داخلی و تقویت احساس فراخی شعبه است.
استفاده از سیستمهای صف و شماره موجب شده که مشکلات و تشویش گرفتن نوبت در زمان مراجعه به بانکها کاملاً از بین برود. ضمن اینکه از بین رفتن صف مراجعین ایستاده امکان کوتاهتر شدن طول پیشخوانها و افزایش تعداد کاربرها را در پی داشته است. در نتیجه میتوان بهرهوری بیشتری از مساحت بانک داشت.
ورود تکنولوژی به شکل خودپردازها هم در فضای کالبدی و عملکردی شعب تأثیر گذاشته است. محلی برای خودپردازهای 24 ساعته به برنامه فیزیکی شعب اضافه شده که این فضا و دستگاه در راستای تقویت راندمان بانکها نقش بسیار با اهمیتی پیدا کرده است. البته در بعضی از کشورهای اروپایی این دستگاه و عملکرد نقاط ............. را هم در پی داشته از جمله قطعشدن ارتباط مشتری با بانک و بیخبری از خدمات و امکانات بانک میباشد.
یکی دیگر از نوآوریهای تکنولوژیک که در شعب بانکها باب شده را ارائه اطلاعات به شکل صفحات تصویری LCD یا PLASMA به داخل شعب، دیگر نمود جدید تکنولوژی در بانکها میباشد. این صفحات ضمن ارائه اطلاعات مورد نیاز بانکها و تبلیغات و جنبه سرگرمی در زمان انتظار را داشته که این خود در سازماندهی فضایی شعب نقطهای تأثیرگذار میباشد.
در دههی اخیر بانکهای اروپایی ارتباط مستقیمشان با مشتریان را به واسطهی استفادهی روزافزون از تکنولوژی مانند دستگاههای خودپرداز در معرض کاهش قرار دادهاند. سرعت و سهولت استفاده از دستگاهها اهمیت رابطهی انسانی را کم کرده است. حال این معماری داخلی است که میتواند نقش تأثیرگذاری در جهت هر چه نزدیکتر کردن شعبه، تکنولوژی و مشتری ایفا کند.
این در حالی است که بانکها نیز معتقدند که خدماتی که ارائه میدهند از پرداخت پول نقد فراتر است. بنابراین هنوز ارتباط رو در رو با مشتری از اهمیت ویژهای برخوردار است. این نگاه ظریف یک طراح است که به جای کم رنگ کردن نقش دستگاهها، با جانمایی جدید راهکاری مناسب ارائه دهد. آمار در کشوری مانند آلمان نشان میدهد مشتریان بدون ورود به شعبه از دستگاه خودپرداز استفاده کرده و پس از انجام کارشان بانک را ترک میکنند. برای رویارویی با این معضل کاهش ارتباط یکی از پیشنهادها جابجایی اکثر خودپردازها به عمق شعبه است تا اینکه احتمال برخورد مشتریان با کارمندان بانک و در معرض خدمات بانک قرار گرفتن در زمان عبور از شعبه را افزایش دهند.
یکی دیگر از نوآوریهای کالبدی که در شعب بانکهای اروپایی در حال رخدادن میباشد، افزودن فضاهای خدماتی دیگری مانند ............Internet کافهتریا، شعب مخابرات و حتی فضای بازی بچهها است. این ترکیبات عملکردی میتواند در افزایش مراجعه مشتریان به شعب تأثیر داشته باشد.
دستیابی به اصول کلی طراحی شعب نیازمند به برخورداری از یک سلسله اهداف عملیاتی است. آقای رابرت ونچوری در کتاب تضاد و پیچیدگی در معماری مینویسد: "معماری از برخورد نیروهای درونی و برونی عملکرد و فضا حادث میگردد." در نتیجه این اهداف را میتوان به دو بخش کلی اهداف عملکردی و اهداف کالبدی تقسیم کرد.
مجموعهی این اهداف به مثابه میزانی برای روند طراحی عمل خواهند کرد و به صورت اعلامیهای تمام اهداف و مقاصد طرح را بیان میکند.
عملکرد در فضاهای تخصصی مانند شعب بانکها میتوانند نقش پر اهمیتی را بازی کند. چیدمان و جانمایی بر اساس فرآیند خدماتی شعبه با توجه به محدودیتها و امکانات وضع موجود پدید میآید. از آنجاییکه راندمان و سرعت در خدماتدهی شعب دارای اهمیت بسیار است، تمام عناصر فیزیکی (کالبدی) در خدمت این موضوع قرار گرفتهاند. از آن سو خلق فضایی با هویت مورد نظر بانک، جهت جذب مشتری و ایجاد تعلق خاطر و امنیت همانقدر اهمیت دارد.
بنابراین در طراحی فضای شعب بانکها، عملکرد و فضا در توازن و همخوانی با یکدیگر به کالبد شکل میدهند. اهداف کالبدی در برگیرنده اصولی است که با استفاده از کالبد یا فیزیک مادی تأثیرات حسی مشخصی را در ذهن انسان موجب گردید، یعنی تبلور مفاهیم ذهنی از جهان مادی. فضا از خطوط، سطوح و احجتمی شکل میگیرد که ضمن ایجاد جذابیت، در خدمت مقاصد و اهداف روانشناسی محیطی بانک قرار گیرد. تقویت هویت و شخصیت فضایی شعبه در بازاریابی و افزایش میزان جذب مشتریان به واسطهی استفاده از اصول مانند تکرار، تشابه، مجاورت، احاطهکردن و زمینه مشترک و جهتگیری.
مشخصات بصری کالبدی مانند فرم، ابعاد و تناسبات، رنگ، نور، جنس و بافت با ترکیبات و حالتهای مختلف خود حس و معنی خاصی را در ذهن بیننده تداعی میکنند.
هر فضایی نسبت به عملکردی که دارد به یک برنامه جهت نظام یافتن نیاز دارد. در این راستا باید از یک مجموعه اصول نظامدهنده پیروی کرد. نظم بدون تنوع میتواند به یکنواختی بیانجامد و تنوع بدون نظم ممکن است ایجاد هرج و مرج و بینظمی نماید. اصول نظامدهنده تدابیر بصریای محسوب میشوند که هم از نظر احساس و هم معنایی، مشارکت فرمها فضاهای متنوع را در یک کل نظام یافته و واحد میسر میسازد. همگونی و بافت، همسویی، انتقال تدریجی، سلسله مراتب، تضاد، پیچیدگی و تناقض اصول نظامدهندهای هستند که هر طراح در راستای رسیدن به اهداف تعریف شده از آنها ایده میگیرد.
انتخاب مصالح هم با توجه به همین اصول صورت میگیرد، یعنی در جهت رسیدن به اهداف عملیاتی که قبلاً توسط بانک و طراح برسد آنها توافق شده است. البته این انتخابها دو جنبه دارند: یکی جنبه کالبدی است و دیگری جنبه پایداری آنها است. طی این چند ساله مصالح جدیدی به بازار ساختمان ایران وارد شدهاند. مصالحی مانند سرامیکها، solid surface، پلی کربنات، terracote، 3d wall ، mdf، hdf، hpl، frp جایگزین جدیدی برای مصالح طبیعی مانند سنگ و چوب شدهاند.
مزیت اصلی این مصالح عمدتاً در روش نصب صنعتی آنها است، که به خاطر سرعت نصب در اجرای شعب، موجب کم شدن زمان اجرا خواهد شد. این مصالح از لحاظ بصری و حسی سبکتر و از تنوع رنگی و بافت بیشتری برخوردار هستند. جزئیات اجرایی این مصالح با تبعیت از هدف عملیاتی در خدمت تقویت هویت و brand بانک خواهند بود. طراحی جزئیات باید سهولت اجرا و بالا بردن کیفیت فضایی را در پی داشته باشد.
`*•.✿.•**´`*•.✿.•*´